Ból – onomatopeje japońskie
Jak po japońsku powiedzieć, że boli: ずきずき, きりきり, がんがん i cztery inne słowa na ból, każde o innym bólu.
ずきずき · boleć pulsująco
Ból, który wraca w rytmie tętna.
Dźwięczne ず jest ciężkie i głębokie, ale pary tu nie ma: ani すきすき, ani ぢくぢく nie istnieje. Od ちくちく różni ずきずき nie znak, tylko rytm — ból wraca falą w takt tętna, zamiast kłuć punktowo. Dwaj pozostali sąsiedzi rozchodzą się równie prosto: がんがん łupie całą głowę ciężko i tępo, a じんじん wcale nie boli — cierpnie i mrowi.
Przykłady
- 虫歯が脈打つようにずきずきする。Zepsuty ząb pulsuje bólem w rytm tętna.
- ぶつけた所が赤く腫れ上がり、しびれはないのに鼓動のたびにずきずきと痛む。Uderzone miejsce spuchło i poczerwieniało; nie drętwieje, ale z każdym uderzeniem serca pulsuje bólem.
ちくちく · kłuć
Ból drobny i powtarzalny, jak od igły.
Bezdźwięczne ち jest drobne i ostre — dużo małych ukłuć, nie jedno duże. Kłucie, a nie swędzenie: przy むずむず chce się podrapać, przy ちくちく zdjąć z siebie to, co kłuje. A ずきずき pulsuje w takt tętna, zamiast wbijać się punktowo.
Przykłady
- セーターの毛が刺さって、背中がちくちくして、痒いのではなく痛い。Włoski swetra wbijają się w skórę i plecy mnie kłują — nie swędzą, tylko bolą.
- 細い針が刺さったように、指がちくちくと痛い。Palec kłuje mnie tak, jakby wbiła się w niego cienka igła.
ひりひり · piec
Piekący ból skóry albo języka.
Bezdźwięczne ひ jest delikatne — piecze powierzchnia, nie wnętrze.
Przykłady
- 日に焼けた肩にシャワーの湯がしみるほど、焼けるようにひりひりする。Spalone słońcem ramiona pieką jak ogień — szczypie nawet woda pod prysznicem.
- 辛い物を食べて、舌が焼けるようにひりひりする。Zjadłem coś ostrego i piecze mnie język.
がんがん · łupać
Ciężki, tępy ból głowy; też: hałas walący w uszy.
Para jest i jest podręcznikowa: かんかん to żar i złość widziane z zewnątrz (かんかん照り, かんかんに怒る). 濁点 w が wpuszcza ten sam impet do środka głowy — walenie, którego nie da się wyciszyć. Od ずきずき różni je zasięg: がんがん łupie całą głowę ciężko i tępo, ずきずき pulsuje w jednym miejscu i w takt tętna.
Przykłady
- 二日酔いで、鈍く重い痛みが奥から突き上げ、頭ががんがんする。Mam kaca: od środka podchodzi tępy, ciężki ból i głowa mi łupie.
- 騒音のせいで、頭の芯に鉛が入ったように鈍く、こめかみの奥ががんがんと痛む。Od hałasu mam w głowie tępo, jakby ktoś nalał mi do niej ołowiu, a w skroniach łupie.
きりきり · skręcać z bólu
Żołądek jakby ktoś ściskał i skręcał.
Bezdźwięczne き trzyma ból cienki i ostry. Dźwięczne ぎりぎり znaczy zupełnie co innego — „na styk” — więc pary tu nie ma. Od しくしく różni je siła i tempo: きりきり ściska nagle i tak ostro, że zapiera dech, しくしく boli słabo, tępo i bez końca.
Przykłady
- 発表の前になると、胃が急に締めつけられるようにきりきりと痛む。Przed wystąpieniem żołądek nagle ściska mnie ostrym bólem.
- 冷たい物を飲むと、胃が急に締めつけられるようにきりきりして痛い。Kiedy napiję się czegoś zimnego, żołądek nagle skręca mnie z bólu.
しくしく · boleć tępo i długo
Ból brzucha słaby, ale bez końca.
Dźwięczne じくじく istnieje, ale mówi o ranie, która sączy — 濁点 nie przestawia tu bólu. Rozstrzyga sąsiad z tego samego brzucha: きりきり ściska nagle i ostro, しくしく boli słabo i bez końca. Drugi sąsiad leży już po stronie płaczu: めそめそ to mazganie się i użalanie nad sobą, które słychać i widać po człowieku, a しくしく tej karty boli w środku i nie pokazuje nic.
Przykłady
- 鈍くて軽い痛みを顔には出さず、朝からずっとお腹がしくしくしている。Nie daję po sobie poznać tępego, słabego bólu, a brzuch pobolewa mnie od samego rana.
- お腹が鈍くしくしくと痛むが、薬を飲むほどではないので表に出さないままでいる。Brzuch tępo mnie pobolewa, ale nie na tyle, żeby brać lekarstwo, więc nic po sobie nie pokazuję.
ちかちか · szczypać w oczach
Drobne, migotliwe światło; ta karta bierze użycie o oczach, którym ono dokucza.
Bezdźwięczne ち robi bodziec drobny i punktowy. Słownik podaje dwa użycia i oba są zwykłe: samo migoczące światełko (電気がちかちかする, 星がちかちか光る) i oczy, którym ten blask dokucza (目がちかちかする). Ta karta uczy drugiego — stąd zdania o patrzącym. Osobne słowo ぴかぴか mówi o blasku równym i mocnym; parą dźwięcznościową nie jest, bo 半濁点 stawia się w wierszu は: 清音 dla ぴか to ひか (od 光る), a nie ちか. Rozdziela je rdzeń, nie znak. ちらちら też miga, ale opisuje to, co miga — śnieg, światło, coś, co mignęło z boku; ちかちか tej karty mówi o oczach, którym ten blask dokucza.
Przykłady
- 暗い部屋でスマホをつけたら、細かい光が明滅を繰り返して、見ているこちらの目がちかちかとして痛く、思わず閉じたくなった。Włączyłem telefon w ciemnym pokoju: drobne światło migotało raz za razem i od patrzenia zaszczypały mnie oczy tak, że mimowolnie chciałem je zamknąć.
- 雪の照り返しがまぶしく、細かい光が次から次へと目の奥で瞬いて、見ているこちらの目がちかちかして、涙が出るほど痛い。Blask odbity od śniegu oślepia, drobne światło jedno za drugim migocze w głębi oczu i od patrzenia szczypią mnie oczy — tak, że aż łzawią.
Skąd ten materiał
Wszystko powyżej pochodzi z darmowej części aplikacji Onomatope i przeszło jej przegląd treści.
- Onomatope: Dźwięki i wyrażeniaSłówka z mangi i anime
App Store →Aplikacja darmowa, z zakupem w środku