Czas, miejsce i istnienie – gramatyka japońska N5
Znaczenie, wyjaśnienie i zdania przykładowe z tłumaczeniem.
に（時） · o…, w… (konkretny moment)
konkretny punkt na zegarze albo w kalendarzu
Stawiamy przy czasie, który da się wskazać liczbą lub nazwą: godzinie, dacie, dniu tygodnia. Przy określeniach względnych — dziś, jutro, w przyszłym tygodniu — に nie występuje.
określenie czasu z liczbą lub nazwą + に
Przykłady
- 六時に晩ごはんを食べます。O szóstej jem kolację.Godzina jest punktem, który da się wskazać liczbą.
- 日曜日に友だちと会います。W niedzielę spotykam się z przyjacielem.Nazwa dnia tygodnia też jest konkretna. Przy 明日 czy 今日 partykuły już nie będzie.
から〜まで · od… do…
zakres wyznaczony początkiem i końcem
Wyznacza odcinek: w czasie albo w przestrzeni. Obie części mogą wystąpić osobno — から samo mówi tylko o początku, まで samo tylko o granicy końcowej.
rzeczownik + から + rzeczownik + まで
Przykłady
- 九時から五時まで働きます。Pracuję od dziewiątej do piątej.Odcinek czasu wyznaczony z obu stron.
- 駅から家まで歩きます。Z dworca do domu idę pieszo.Ta sama para obsługuje odległość w przestrzeni.
ごろ · około (o jakiejś porze)
przybliżony moment — mniej więcej o tej porze
Dokłada się do punktu w czasie i rozluźnia go. Dotyczy wyłącznie momentów, nigdy ilości ani długości trwania — tym zajmuje się ぐらい.
określenie momentu + ごろ (partykuła に zwykle znika)
Przykłady
- 三時ごろ電話します。Zadzwonię koło trzeciej.Po ごろ nie dodajemy już に.
- 毎日、六時ごろ帰ります。Codziennie wracam koło szóstej.Powtarzalny zwyczaj o niedokładnej porze.
ぐらい · około (ile, jak długo)
przybliżona ilość albo długość trwania
Rozluźnia liczbę: ile sztuk, ile minut, jak daleko. Odpowiada na pytanie „ile”, a nie „kiedy” — i to jest granica, która oddziela je od ごろ.
liczebnik z licznikiem + ぐらい (wymiennie z くらい)
Przykłady
- 一時間ぐらい待ちました。Czekałem jakąś godzinę.Długość trwania, nie moment rozpoczęcia.
- 学校まで十分ぐらいかかります。Do szkoły idzie się jakieś dziesięć minut.Szacowany czas przejścia — znowu ilość, nie punkt w czasie.
へ · w którą stronę — kierunek, a nie punkt dojścia
kierunek albo adresat, ku któremu coś zmierza
Kładzie nacisk na obrany kierunek, a nie na dotarcie. W zdaniach o ruchu wymienia się z に i obie są wtedy poprawne; różnica polega na tym, że に patrzy na punkt dojścia, a へ na sam zwrot ruchu. Jedyne miejsce, w którym に go nie zastąpi, to pozycja przed の: 母への手紙.
rzeczownik oznaczający miejsce albo adresata + へ (w tej roli znak へ czyta się „e”); przed rzeczownikiem: rzeczownik + への + rzeczownik (母への手紙)
Przykłady
- 来週、大阪へ行きます。W przyszłym tygodniu jadę do Osaki.Tu równie naturalne jest に — przy zwykłym ruchu obie partykuły są wymienne.
- みんなが海へ向かいました。Wszyscy ruszyli w stronę morza.向かう samo znaczy „obrać kierunek”, więc へ pasuje do niego dobrze; に też tu stanie.
- 母への手紙をまだ出していない。Listu do mamy jeszcze nie wysłałem.Przed の staje wyłącznie へ: 母にの手紙 nie istnieje. To jedyne miejsce, w którym te dwie partykuły nie są wymienne.
に（存在の場所） · gdzie ktoś albo coś się znajduje
miejsce, w którym ktoś lub coś się znajduje
Trzecie zadanie tej samej partykuły: wskazuje położenie przy czasownikach istnienia i przebywania. Nic się tu nie dzieje, więc で byłoby błędem.
rzeczownik oznaczający miejsce + に + あります / います / 住む
Przykłady
- つくえの上に本があります。Na biurku leży książka.Nie ma czynności, jest samo położenie.
- 部屋にだれもいません。W pokoju nikogo nie ma.Przy zaprzeczonym istnieniu partykuła się nie zmienia.
〜前に · zanim…, przed…
czynność wykonana wcześniej niż druga
Ustawia dwa zdarzenia w kolejności. Czasownik przed 前に zawsze stoi w formie słownikowej, niezależnie od tego, w jakim czasie jest całe zdanie — to najczęstsze potknięcie na tym poziomie.
czasownik w formie słownikowej + 前に; rzeczownik + の前に
Przykłady
- 寝る前に歯をみがきます。Przed snem myję zęby.寝る zostaje w formie słownikowej, choć mowa o czynności poprzedzającej.
- 食事の前に手を洗ってください。Przed posiłkiem proszę umyć ręce.Po rzeczowniku wchodzi の.
あります / います · jest, znajduje się
istnienie — osobne czasowniki dla rzeczy i dla żywych
Japoński rozdziela istnienie na dwa czasowniki. います dotyczy ludzi i zwierząt, あります wszystkiego pozostałego — w tym roślin, przedmiotów i wydarzeń. To podział, który japoński przeprowadza po swojemu, a nie według biologii: drzewo żyje, a mimo to bierze あります. Dla ucznia najpewniejsza reguła brzmi: ludzie i zwierzęta — います, reszta — あります.
miejsce + に + rzeczownik + が + あります / います
Przykłady
- 冷蔵庫に牛乳があります。W lodówce jest mleko.Przedmiot — あります.
- 教室に学生がいます。W sali są studenci.Osoby — います. Zamiana czasowników brzmiałaby tu rażąco.
〜たあとで · po tym, jak coś się skończyło
umiejscowienie czynności po innej, już zamkniętej
Umieszcza drugą czynność po pierwszej. Przed あとで stoi forma た, nawet jeśli całe zdanie mówi o przyszłości — to czas względny, nie bezwzględny. Blisko tu do 〜てから, ale てから mocniej wiąże obie czynności w jedną kolejność, a あとで tylko umiejscawia drugą po pierwszej.
czasownik w formie た + あとで; rzeczownik + の + あとで
Przykłady
- 仕事が終わったあとで、買い物に行きます。Po skończonej pracy idę na zakupy.終わった w formie た, choć zdanie mówi o przyszłości — forma opisuje kolejność, nie czas.
- ごはんを食べたあとで、薬を飲んでください。Proszę wypić lek po jedzeniu.てから powiedziałoby tu prawie to samo, mocniej podkreślając, że jedno wynika z drugiego.
Skąd ten materiał
Wszystko powyżej pochodzi z darmowej części aplikacji Kaname i przeszło jej przegląd treści.
- Kaname: Gramatyka japońskaPowtórki JLPT: N5 N4 N3 N2 N1
App Store →Aplikacja darmowa, z zakupem w środku