Przejdź do treści

Chęci, zaproszenia i umiejętności – gramatyka japońska N5

〜たい, 〜がほしい, 〜ませんか, 〜ましょう – sześć form, którymi mówi się, czego się chce i do czego się zaprasza.

〜たい · chcę coś zrobić — moja własna chęć, sam to zrobię

własna chęć wykonania czynności

Mówi o pragnieniu mówiącego. O cudzych chęciach japoński nie orzeka wprost — przyjmuje, że cudzego wnętrza nie znamy, i sięga wtedy po inne środki (na N4 dochodzi たがる). Powstałe wyrażenie odmienia się jak przymiotnik na い.

temat formy ます + たい; dopełnienie często zmienia を na が

Przykłady

  • 日本にほんへ行いきたいです。Chcę pojechać do Japonii.Mowa wyłącznie o własnym pragnieniu.
  • 冷つめたい水みずが飲のみたいです。Chce mi się napić zimnej wody.Dopełnienie bierze tu が zamiast を — typowe dla たい.

〜がほしい · chcę mieć… — chęć posiadania rzeczy, nie czynności

pragnienie posiadania rzeczy

Odnosi się do rzeczy, nie do czynności — i tym różni się od たい. Pragniony przedmiot bierze が, bo ほしい jest przymiotnikiem, a nie czasownikiem. Obowiązuje to samo ograniczenie co przy たい: wprost mówi się tak o własnym pragnieniu.

rzeczownik + が + ほしいです

Przykłady

  • 新あたらしい自転車じてんしゃがほしいです。Chcę mieć nowy rower.Przedmiot pragnienia, nie czynność.
  • もう少すこし時間じかんがほしいです。Chciałbym mieć trochę więcej czasu.Także rzeczy niematerialne biorą ほしい.
  • 新あたらしいかばんが欲ほしいです。Chcę nową torbę.欲しい czytamy ほしい. Tutaj wyraża chęć posiadania rzeczy wskazanej przez が.

〜ませんか · może byśmy…?; nie chciałbyś…? — z miejscem na odmowę

zaproszenie zostawiające rozmówcy swobodę odmowy

Zaproszenie postawione jako pytanie przeczące — właśnie to przeczenie sprawia, że odmowa jest łatwa i nikogo nie stawia w kłopotliwej sytuacji. Rzuca pomysł, którego rozmówca jeszcze nie zna.

temat formy ます + ませんか

Przykłady

  • いっしょに昼ひるごはんを食たべませんか。Może zjemy razem obiad?Propozycja, na którą można spokojnie odpowiedzieć odmownie.
  • 今度こんどの日曜日にちようび、映画えいがを見みませんか。Może obejrzymy film w najbliższą niedzielę?Pomysł pojawia się w rozmowie po raz pierwszy.
  • いっしょに公園こうえんを歩あるきませんか。Może przejdziemy się razem po parku?ませんか jest tu zaproszeniem do wspólnej czynności.
  • 今夜こんや、家いえでお茶ちゃを飲のみませんか。Może napijemy się dziś wieczorem herbaty w domu?ませんか jest tu zaproszeniem do wspólnej czynności.

〜ましょう · zróbmy… — propozycja wspólnego działania

propozycja wspólnego działania lub przyjęcie zaproszenia

Proponuje wspólne działanie wprost, bez pytania o chęć rozmówcy. Może też przyjmować wcześniejsze zaproszenie. Nie wymaga, by plan był już ustalony; wobec nowej propozycji ませんか zwykle wyraźniej pozostawia wybór rozmówcy.

temat formy ます + ましょう

Przykłady

  • そろそろ出でかけましょう。Zbierajmy się powoli.Może nawiązywać do wcześniej uzgodnionego wyjścia, ale sama forma nie mówi, czy takie uzgodnienie nastąpiło.
  • ここで少すこし休やすみましょう。Odpocznijmy tu chwilę.Bezpośrednia propozycja wspólnego odpoczynku, bez pytania o chęć rozmówcy.
  • 今夜こんやは早はやく帰かえりましょう。Wróćmy dziś wieczorem wcześnie.ましょう jest tu propozycją wspólnego działania.
  • ここで少すこし休やすみましょ。Odpocznijmy tutaj chwilę.ましょ to skrócona forma zaproszenia w swobodnej rozmowie. W uprzejmej wypowiedzi użyj pełnego ましょう.

〜ことができます · umiem…, mogę… — sama możliwość, bez oceny poziomu

umiejętność albo możliwość wykonania czynności

Zamienia czasownik w rzeczownik przez こと i orzeka o nim, że jest wykonalny. Obejmuje zarówno własną umiejętność, jak i możliwość stworzoną przez okoliczności.

czasownik w formie słownikowej + ことができます

Przykłady

  • わたしはピアノをひくことができます。Umiem grać na pianinie.Nabyta umiejętność.
  • ここでは日本語にほんごを話はなすことができます。Tutaj można rozmawiać po japońsku.Możliwość wynikająca z miejsca, nie z czyjejś umiejętności.
  • ここで本ほんを借かりる事ことができます。Tutaj można wypożyczać książki.事ができる to także spotykany zapis konstrukcji ことができる. 事 nominalizuje tu czynność; w tekstach urzędowych takie こと zapisuje się hiraganą.
  • この店みせではカードで払はらうことが出来できます。W tym sklepie można płacić kartą.出来る czytamy できる i oznacza tu możliwość wykonania czynności. Ten wariant zmienia tylko zapis できる; こと pozostaje kaną.

〜がじょうずです / へたです · jest dobry / słaby w czymś — ocena umiejętności

ocena czyjegoś poziomu w danej czynności

Ocenia poziom umiejętności. Dziedzina bierze が. Użycie じょうず o sobie może brzmieć jak przechwałka, dlatego w neutralnej autoprezentacji zwykle się go unika.

osoba + は + dziedzina + が + じょうずです / へたです

Przykłady

  • 妹いもうとは歌うたがじょうずです。Moja siostra dobrze śpiewa.Ocena cudzej umiejętności. Użycie じょうず o sobie może brzmieć jak przechwałka; nie jest jednak bezwzględnie zakazane.
  • わたしは料理りょうりがへたです。Kiepsko gotuję.へた naturalnie służy do mówienia o własnej słabości. Samopochwała z じょうず wymaga ostrożności i odpowiedniego kontekstu.
  • 妹いもうとは歌うたがじょうずですから、一緒いっしょに歌うたいましょう。Moja siostra dobrze śpiewa, więc zaśpiewajmy razem.が wskazuje dziedzinę umiejętności, a から przedstawia tę ocenę jako powód dalszej czynności.
  • 私わたしは料理りょうりがへたですから、外そとで食たべます。Kiepsko gotuję, więc jem na mieście.が wskazuje dziedzinę umiejętności, a から przedstawia tę ocenę jako powód dalszej czynności.
  • 兄あには料理りょうりが上手じょうずです。Mój starszy brat dobrze gotuje.上手 czytamy tutaj じょうず. Ocenia umiejętność wykonywania czynności, a nie kierunek lub pozycję.
  • 私わたしは歌うたが下手へたです。Słabo śpiewam.下手 czytamy tutaj へた. Ocenia niski poziom umiejętności, a nie kierunek lub pozycję.

Skąd ten materiał

Wszystko powyżej pochodzi z darmowej części aplikacji Kaname i przeszło jej przegląd treści.

App Store →Za darmo: cały poziom JLPT N5, bez limitu sesji i bez reklam. Wyższe poziomy w zakupie; analiza AI: kilka wywołań miesięcznie gratis.

  • KanamePowtórki JLPT: N5 N4 N3 N2 N1

Nauka japońskiego