Przejdź do treści

Prośby, pozwolenia i zakazy – gramatyka japońska N5

〜てください, 〜てもいいです, 〜てはいけません – siedem sposobów na prośbę, pozwolenie i zakaz, od najgrzeczniejszego.

〜てください · proszę zrobić… — zwykła grzeczna prośba, wprost

grzeczna prośba o wykonanie czynności

Standardowa prośba w codziennej rozmowie. Uprzejma, ale nie służalcza — wobec przełożonego albo klienta bywa za bezpośrednia i wtedy sięga się po dłuższe zwroty.

forma て + ください

Przykłady

  • ここに名前なまえを書かいてください。Proszę tutaj wpisać imię.Typowa prośba w urzędzie albo w recepcji.
  • もう少すこし待まってください。Proszę jeszcze chwilę poczekać.もう少し łagodzi prośbę.
  • この文ぶんを読よんで下ください。Proszę przeczytać to zdanie.下さい czytamy ください: pomocnicza prośba o wykonanie czynności. Podstawowy zapis w kursie to ください; w dokumentach urzędowych zalecana jest kana.

〜てもいいです · wolno…, można… — pozwolenie albo pytanie o zgodę

pozwolenie — tak wolno postąpić

Udziela zgody albo, w formie pytania, o nią prosi. Dosłownie znaczy „nawet jeśli to zrobisz, jest dobrze” — stąd odcień przyzwolenia, a nie zachęty.

forma て + もいいです; pytanie: 〜てもいいですか

Przykłady

  • ここで写真しゃしんをとってもいいですか。Czy można tu robić zdjęcia?Prośba o pozwolenie, nie o przysługę.
  • 疲つかれたら、休やすんでもいいですよ。Jeśli jesteś zmęczony, możesz odpocząć.Udzielenie zgody. よ sygnalizuje, że to nowa informacja dla rozmówcy.
  • ここに座すわっても良いいですか。Czy mogę tu usiąść?良い czytamy tu いい. Jest to pytanie o pozwolenie, tak samo jak przy zapisie てもいい.
  • この部屋へやで休やすんでもよいです。Można odpocząć w tym pokoju.てもよい udziela pozwolenia. よい brzmi bardziej oficjalnie niż codzienne いい; nie zmienia tu zgody w radę.
  • 窓まどを開あけても良よいですか。Czy mogę otworzyć okno?良い czytamy tu よい. Pytanie o zgodę ma nieco bardziej oficjalne brzmienie niż てもいいですか.
  • ここで待まっても好いいですか。Czy mogę tutaj poczekać?好い czytamy tu いい. To słownikowy wariant zapisu w pytaniu o pozwolenie; podstawowy zapis w kursie to てもいい.
  • ここで写真しゃしんを撮とっても好よいですか。Czy wolno tutaj robić zdjęcia?好い czytamy tu よい. Jest to słownikowy wariant zapisu てもよい, nadal wyrażający pytanie o pozwolenie.

〜てはいけません · nie wolno ci… — zakaz z mocy przepisu albo autorytetu

zakaz oparty na regule albo czyimś autorytecie

Zakaz wypowiedziany z pozycji kogoś, kto ma prawo go postawić: przepisu, nauczyciela, regulaminu. Między równymi sobie brzmi zbyt władczo.

forma て + はいけません

Przykłady

  • ここでたばこを吸すってはいけません。Tutaj nie wolno palić.Zakaz wynikający z przepisu miejsca.
  • 授業中じゅぎょうちゅうに話はなしてはいけません。Podczas lekcji nie wolno rozmawiać.Mówi to ktoś, kto ma nad rozmówcą przewagę pozycji.
  • ここで写真しゃしんを撮とっては行いけません。Nie wolno tutaj robić zdjęć.Zapis ては行けません czytamy てはいけません. Tutaj wyraża zakaz, a nie niemożność pójścia. W kursie podstawowy jest zapis kana.

〜なければなりません · trzeba…, muszę… — twardy obowiązek, forma staranna

obowiązek, od którego nie ma odstępstwa

Wyraża konieczność narzuconą z zewnątrz: przez przepis, termin albo okoliczności. Dosłownie „jeśli tego nie zrobię, nie będzie dobrze” — stąd podwójne zaprzeczenie w budowie.

forma ない bez い + ければなりません (書かない → 書かなければなりません)

Przykłady

  • 明日あしたまでに出ださなければなりません。Muszę to oddać do jutra.Konieczność wynika z terminu, nie z chęci.
  • 薬くすりを毎日まいにち飲のまなければなりません。Muszę codziennie brać lekarstwo.Zalecenie lekarza traktowane jako obowiązek.
  • 学校がっこうでは制服せいふくを着きなければ成なりません。W szkole trzeba nosić mundurek.Zapis なければ成りません czytamy なければなりません. Tutaj oznacza obowiązek, a nie zmianę stanu. W kursie podstawowy jest zapis kana.

〜なくてもいいです · nie trzeba… — zwolnienie: wolno to pominąć

brak konieczności — pominięcie nikomu nie zaszkodzi

Zdejmuje obowiązek. Nie jest zakazem: mówi tylko, że nikt tego nie wymaga. To dokładne przeciwieństwo なければなりません.

forma ない bez い + くてもいいです (来ない → 来なくてもいいです)

Przykłady

  • 明日あしたは来こなくてもいいです。Jutro nie musisz przychodzić.Zdjęcie obowiązku, nie zakaz przyjścia.
  • 全部ぜんぶ食たべなくてもいいですよ。Nie musisz zjadać wszystkiego.Uspokojenie gościa przy stole.
  • 今日きょうは急いそがなくても良いいです。Dzisiaj nie musisz się spieszyć.良い czytamy tu いい. なくても良い pozwala pominąć czynność; nie jest zakazem jej wykonania. Podstawowy zapis w kursie to なくてもいい.

〜ないでください · proszę tego nie robić — prośba, a nie zakaz

prośba o powstrzymanie się od czynności

Łagodniejsze niż てはいけません: to prośba, a nie powołanie się na regułę. Dlatego można jej użyć wobec kogoś, nad kim nie mamy żadnej przewagi.

forma ない + でください

Przykłady

  • ここに車くるまをとめないでください。Proszę tu nie parkować.Prośba, choć w praktyce działa jak zakaz.
  • 窓まどを開あけないでください。Proszę nie otwierać okna.Zwykła prośba między współpasażerami.
  • この機械きかいに触さわらないで下ください。Proszę nie dotykać tej maszyny.下さい czytamy ください. W ないで下さい jest to prośba, żeby czegoś nie robić; nie chodzi o otrzymanie przedmiotu. Podstawowy zapis w kursie to ないでください.

〜をおねがいします · poproszę o… — o rzecz lub usługę, bez czasownika

grzeczna prośba o rzecz lub o załatwienie sprawy

Prosi o rzecz albo usługę, a nie o wykonanie konkretnej czynności — dlatego stoi po rzeczowniku, nie po czasowniku. Podstawowy zwrot w sklepie, restauracji i taksówce.

rzeczownik + をおねがいします

Przykłady

  • コーヒーをおねがいします。Poproszę kawę.Zamówienie w kawiarni.
  • 駅えきまでおねがいします。Poproszę na dworzec.W taksówce; po まで partykuła を już nie wchodzi.
  • 窓側まどがわの席せきをお願ねがいします。Poproszę miejsce przy oknie.お願いします to zapis おねがいします z kanji 願. Tutaj grzecznie prosimy o miejsce przy oknie.

Skąd ten materiał

Wszystko powyżej pochodzi z darmowej części aplikacji Kaname i przeszło jej przegląd treści.

App Store →Za darmo: cały poziom JLPT N5, bez limitu sesji i bez reklam. Wyższe poziomy w zakupie; analiza AI: kilka wywołań miesięcznie gratis.

  • KanamePowtórki JLPT: N5 N4 N3 N2 N1

Nauka japońskiego