Prośby, pozwolenia i zakazy – gramatyka japońska N5
Znaczenie, wyjaśnienie i zdania przykładowe z tłumaczeniem.
〜てください · proszę zrobić…
grzeczna prośba o wykonanie czynności
Standardowa prośba w codziennej rozmowie. Uprzejma, ale nie służalcza — wobec przełożonego albo klienta bywa za bezpośrednia i wtedy sięga się po dłuższe zwroty.
forma て + ください
Przykłady
- ここに名前を書いてください。Proszę tutaj wpisać imię.Typowa prośba w urzędzie albo w recepcji.
- もう少し待ってください。Proszę jeszcze chwilę poczekać.もう少し łagodzi prośbę.
〜てもいいです · wolno…, można…
pozwolenie — tak wolno postąpić
Udziela zgody albo, w formie pytania, o nią prosi. Dosłownie znaczy „nawet jeśli to zrobisz, jest dobrze” — stąd odcień przyzwolenia, a nie zachęty.
forma て + もいいです; pytanie: 〜てもいいですか
Przykłady
- ここで写真をとってもいいですか。Czy można tu robić zdjęcia?Prośba o pozwolenie, nie o przysługę.
- 疲れたら、休んでもいいですよ。Jeśli jesteś zmęczony, możesz odpocząć.Udzielenie zgody. よ sygnalizuje, że to nowa informacja dla rozmówcy.
〜てはいけません · nie wolno…
zakaz oparty na regule albo czyimś autorytecie
Zakaz wypowiedziany z pozycji kogoś, kto ma prawo go postawić: przepisu, nauczyciela, regulaminu. Między równymi sobie brzmi zbyt władczo.
forma て + はいけません
Przykłady
- ここでたばこを吸ってはいけません。Tutaj nie wolno palić.Zakaz wynikający z przepisu miejsca.
- 授業中に話してはいけません。Podczas lekcji nie wolno rozmawiać.Mówi to ktoś, kto ma nad rozmówcą przewagę pozycji.
〜なければなりません · trzeba…, muszę…
obowiązek, od którego nie ma odstępstwa
Wyraża konieczność narzuconą z zewnątrz: przez przepis, termin albo okoliczności. Dosłownie „jeśli tego nie zrobię, nie będzie dobrze” — stąd podwójne zaprzeczenie w budowie.
forma ない bez い + ければなりません (書かない → 書かなければなりません)
Przykłady
- 明日までに出さなければなりません。Muszę to oddać do jutra.Konieczność wynika z terminu, nie z chęci.
- 薬を毎日飲まなければなりません。Muszę codziennie brać lekarstwo.Zalecenie lekarza traktowane jako obowiązek.
〜なくてもいいです · nie trzeba…, można tego nie robić
brak konieczności — pominięcie nikomu nie zaszkodzi
Zdejmuje obowiązek. Nie jest zakazem: mówi tylko, że nikt tego nie wymaga. To dokładne przeciwieństwo なければなりません.
forma ない bez い + くてもいいです (来ない → 来なくてもいいです)
Przykłady
- 明日は来なくてもいいです。Jutro nie musisz przychodzić.Zdjęcie obowiązku, nie zakaz przyjścia.
- 全部食べなくてもいいですよ。Nie musisz zjadać wszystkiego.Uspokojenie gościa przy stole.
〜ないでください · proszę tego nie robić
prośba o powstrzymanie się od czynności
Łagodniejsze niż てはいけません: to prośba, a nie powołanie się na regułę. Dlatego można jej użyć wobec kogoś, nad kim nie mamy żadnej przewagi.
forma ない + でください
Przykłady
- ここに車をとめないでください。Proszę tu nie parkować.Prośba, choć w praktyce działa jak zakaz.
- 窓を開けないでください。Proszę nie otwierać okna.Zwykła prośba między współpasażerami.
〜をおねがいします · poproszę o…
grzeczna prośba o rzecz lub o załatwienie sprawy
Prosi o rzecz albo usługę, a nie o wykonanie konkretnej czynności — dlatego stoi po rzeczowniku, nie po czasowniku. Podstawowy zwrot w sklepie, restauracji i taksówce.
rzeczownik + をおねがいします
Przykłady
- コーヒーをおねがいします。Poproszę kawę.Zamówienie w kawiarni.
- 駅までおねがいします。Poproszę na dworzec.W taksówce; po まで partykuła を już nie wchodzi.
Skąd ten materiał
Wszystko powyżej pochodzi z darmowej części aplikacji Kaname i przeszło jej przegląd treści.
- Kaname: Gramatyka japońskaPowtórki JLPT: N5 N4 N3 N2 N1
App Store →Aplikacja darmowa, z zakupem w środku