Liczniki japońskie: tabele 1–10, odczyty i przykłady
Jak przeczytać 3本, 4人 czy 8匹: tabele 1–10 dla つ, 人, 本, 枚, 匹 i 冊, wzory zmian dźwiękowych, 22 liczniki ze zdaniami i ćwiczenia.
Po japońsku nie stawia się liczby wprost przed rzeczownikiem. Do liczby dokleja się licznik — krótkie słowo, które mówi, jakiego rodzaju rzeczy liczysz: 本 do długich i cienkich, 枚 do płaskich, 匹 do małych zwierząt. Liczba i licznik zlewają się wtedy w jedno słowo i właśnie tam zachodzą zmiany dźwiękowe. Samo 三 to さん, ale trzy ołówki to 3本（さんぼん）; 六 to ろく, ale sześć ołówków to 6本（ろっぽん）.
Liczona rzecz stoi zwykle na początku, za nią liczba z licznikiem, a na końcu czasownik: ペンを3本（さんぼん）買いました — kupiłem trzy długopisy.
Liczniki japońskie od 1 do 10: odczyty
| liczba | つrzeczy (ogólnie) | 人ludzie | 本długie, cienkie przedmioty | 枚płaskie, cienkie przedmioty | 匹małe zwierzęta | 冊książki i zeszyty |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ひとつ | ひとり | いっぽん | いちまい | いっぴき | いっさつ |
| 2 | ふたつ | ふたり | にほん | にまい | にひき | にさつ |
| 3 | みっつ | さんにん | さんぼん | さんまい | さんびき | さんさつ |
| 4 | よっつ | よにん | よんほん | よんまい | よんひき | よんさつ |
| 5 | いつつ | ごにん | ごほん | ごまい | ごひき | ごさつ |
| 6 | むっつ | ろくにん | ろっぽん | ろくまい | ろっぴき | ろくさつ |
| 7 | ななつ | ななにんしちにん | ななほんしちほん | ななまい | ななひき | ななさつ |
| 8 | やっつ | はちにん | はっぽん | はちまい | はっぴき | はっさつ |
| 9 | ここのつ | きゅうにんくにん | きゅうほん | きゅうまい | きゅうひき | きゅうさつ |
| 10 | とお | じゅうにん | じゅっぽんじっぽん | じゅうまい | じゅっぴきじっぴき | じゅっさつじっさつ |
| ile? | いくつ | なんにん | なんぼん | なんまい | なんびき | なんさつ |
Tam, gdzie komórka podaje dwa odczyty, pierwszy jest wzorcowy, a drugi też jest w użyciu: 7人（ななにん・しちにん）, 10本（じゅっぽん・じっぽん）. Rodzima seria つ kończy się na dziesięciu; od jedenastu liczy się już zwykłymi liczebnikami.
Wzory, które stoją za zmianami
Większość nieregularnych odczytów bierze się z 1, 6, 8 i 10. Przed licznikiem zaczynającym się od k albo h wszystkie cztery kurczą się do małego っ: 1個（いっこ）, 6個（ろっこ）, 8本（はっぽん）, 10匹（じゅっぴき）. Przed s robią to tylko 1, 8 i 10: 1冊（いっさつ）, 8冊（はっさつ）, podczas gdy 6冊（ろくさつ） zostaje w całości. Przy 8 bywa też słychać pełne はち: 8軒（はっけん・はちけん）.
Liczniki zaczynające się od h zwykle zmieniają też własną pierwszą głoskę. Po małym っ h przechodzi w p: 1本（いっぽん）, 6匹（ろっぴき）. Po 3 zwykle przechodzi w b: 3本（さんぼん）, 3匹（さんびき）, a 4 zwykle zostawia je w spokoju: 4本（よんほん）. Kilka liczników idzie własną drogą: 分 (minuty) daje さんぷん przy 3 i よんぷん przy 4, więc te trzeba poznać pojedynczo. Po 3 udźwięczniają się też niektóre liczniki na k: 3軒（さんげん）, a 階 (piętra) daje さんがい. Liczniki zaczynające się od m, jak 枚, nie zmieniają się nigdy: 1枚（いちまい）, 6枚（ろくまい）.
人 jest nieregularny na początku: 1人（ひとり）, 2人（ふたり）, a od trzech regularne にん: 3人（さんにん）. Uwaga na 4人（よにん）, nie よんにん.
Którego licznika użyć?
つ pasuje do większości przedmiotów, gdy nie znasz właściwego licznika, ale nie do ludzi ani zwierząt. Długie i cienkie rzeczy, takie jak długopisy, butelki i parasole, biorą 本. Płaskie, takie jak kartki, bilety i koszule, biorą 枚. Małe zwierzęta biorą 匹, książki i czasopisma — 冊, a ludzie — 人. Każdy licznik z tej strony jest omówiony niżej, każdy z dwoma zdaniami przykładowymi.
つ · rzeczy (ogólnie)
Wszystko, co nie ma własnego licznika — i sporo rzeczy, które mają. Najbezpieczniejsze wyjście, kiedy nie wiadomo, czego użyć.
To jest seria rodzima i kończy się na dziesięciu. Od jedenastu mówi się już samą liczbą chińsko-japońską, bez licznika.
Przykłady
- りんごを3つください。Poproszę trzy jabłka.
- いすが8つあります。Jest osiem krzeseł.
人 にん · ludzie
Ludzie, w każdej sytuacji.
Jeden i dwa to osobne słowa z serii rodzimej, a cztery bierze よ — nigdy よん.
Przykłady
- 家族は4人です。Jest nas czworo w rodzinie.
- 教室に2人います。W klasie są dwie osoby.
個 こ · małe, zwarte przedmioty
Małe, zwarte rzeczy: jajka, jabłka, kamienie, pudełka, kawałki czegoś.
Pierwszy licznik, przed którym jedynka, szóstka, ósemka i dziesiątka się ścinają.
Przykłady
- たまごを6個かいました。Kupiłem sześć jajek.
- 石が1個おちていました。Leżał tam jeden kamień.
円 えん · jeny
Japońska waluta.
Nic się nie zmienia poza czwórką, która brzmi よ.
Przykłady
- この本は1500円です。Ta książka kosztuje 1500 jenów.
- おつりは40円です。Reszta to czterdzieści jenów.
番 ばん · numer (kolejność)
Pozycja w kolejności: numer miejsca, numer peronu, czyjaś kolej.
Samo ばん nie zmienia się przy żadnej liczbie — na dwa sposoby mówi się tylko siódemkę: ななばん i しちばん. Warto to zauważyć świadomie: nie każdy licznik się zmienia, a szukanie zmiany wszędzie jest osobnym błędem.
Przykłady
- わたしの席は23番です。Moje miejsce to numer 23.
- 3番ホームで待っています。Czekam na peronie numer 3.
本 ほん · długie, cienkie przedmioty
Długopisy, butelki, parasole, drzewa, drogi — wszystko długie i wąskie. Także kursy pociągów, rozmowy telefoniczne i strzały na bramkę.
ほん zmienia się w ぼん po trójce, a w ぽん po jedynce, szóstce, ósemce i dziesiątce.
Przykłady
- ビールを3本ください。Poproszę trzy piwa.
- かさを2本わすれました。Zostawiłem dwa parasole.
枚 まい · płaskie, cienkie przedmioty
Kartki papieru, talerze, koszule, bilety, znaczki, kromki chleba.
Nic się nie zmienia przy żadnej liczbie — まい zaczyna się od m, a m nigdy się nie ścina.
Przykłady
- きっぷを2枚かいました。Kupiłem dwa bilety.
- 紙が6枚たりません。Brakuje sześciu kartek.
冊 さつ · książki i zeszyty
Książki, czasopisma, zeszyty — wszystko zszyte wzdłuż jednego boku.
Szóstka się tu nie ścina: ろくさつ, a nie „ろっさつ”. Dla porównania 六本 to ろっぽん.
Przykłady
- 本を6冊かりました。Wypożyczyłem sześć książek.
- ノートが8冊あります。Jest osiem zeszytów.
匹 ひき · małe zwierzęta
Koty, psy, ryby, owady — zwierzęta, które da się wziąć na ręce.
Ten sam wzór co przy 本: ひき staje się びき po trójce i ぴき po jedynce, szóstce, ósemce i dziesiątce.
Przykłady
- ねこが3匹ねています。Trzy koty śpią.
- きんぎょを8匹かっています。Trzymam osiem złotych rybek.
頭 とう · duże zwierzęta
Krowy, konie, słonie, niedźwiedzie — zwierzęta większe od człowieka.
Szóstka i tego licznika nie rusza: ろくとう.
Przykłady
- 牧場に牛が10頭います。Na farmie jest dziesięć krów.
- 馬を1頭かっています。Trzymają jednego konia.
羽 わ · ptaki
Ptaki — i króliki.
Ten licznik zaczynał się od dźwięku h i jest w połowie drogi do jego utraty, więc przy trójce, szóstce, ósemce i dziesiątce mówi się naprawdę na dwa sposoby. Pokazujemy obie formy i nie pytamy o żadną.
Przykłady
- にわとりが2羽います。Są dwie kury.
- すずめが5羽とまっています。Siedzi tam pięć wróbli.
台 だい · maszyny i pojazdy
Samochody, rowery, komputery, pralki, aparaty.
だい zaczyna się już od dźwięcznej spółgłoski, więc nie ma tu czego zmieniać.
Przykłady
- 車が3台とまっています。Stoją tam trzy samochody.
- パソコンを1台かいました。Kupiłem jeden komputer.
杯 はい · filiżanki i szklanki (zawartość)
To, co w naczyniu, a nie samo naczynie: kawa, woda, piwo, miski ryżu.
Ta sama rodzina co 本 i 匹. Przy ósemce naprawdę mówi się na dwa sposoby: はっぱい i はちはい. Szóstka to ろっぱい — jak ろっぽん i ろっぴき; ろくはい jest formą marginalną, więc ją przyjmujemy, ale jej nie uczymy.
Przykłady
- コーヒーを1杯のみました。Wypiłem filiżankę kawy.
- 水を2杯ください。Poproszę dwie szklanki wody.
着 ちゃく · sztuki odzieży
Garnitury, płaszcze, sukienki, kimona — całe stroje, a nie pojedyncze części.
ちゃく zaczyna się od ち, które ścina się po jedynce, ósemce i dziesiątce, ale nie po szóstce.
Przykłady
- スーツを1着かいました。Kupiłem jeden garnitur.
- コートが8着あります。Jest osiem płaszczy.
足 そく · pary obuwia i skarpet
Buty, skarpety, sandały — zawsze para, nigdy jeden but.
Przy trójce mówi się na dwa sposoby, a źródła nie są zgodne, która forma jest wzorcowa — dlatego ją pokazujemy, a nie o nią pytamy.
Przykłady
- くつしたを2足かいました。Kupiłem dwie pary skarpet.
- くつが10足ならんでいます。Stoi w rzędzie dziesięć par butów.
軒 けん · domy i sklepy
Budynki liczone jako lokale: domy, sklepy, restauracje, bary.
Jeden z dwóch liczników na k, które udźwięczniają się po trójce: さんげん. Dla porównania 三回 to さんかい.
Przykłady
- この通りに店が3軒あります。Przy tej ulicy są trzy sklepy.
- 家を1軒たてました。Zbudowali jeden dom.
名 めい · osoby (oficjalnie)
Osoby — w restauracji, na formularzach i w ogłoszeniach. Oficjalny odpowiednik 人.
W przeciwieństwie do 人 ten licznik jest całkiem regularny: いちめい, にめい, さんめい, よんめい.
Przykłady
- 4名ですが、席はありますか。Jest nas czworo — czy mają państwo stolik?
- 会議に20名参加しました。W spotkaniu wzięło udział dwadzieścia osób.
曲 きょく · utwory muzyczne
Piosenki i utwory instrumentalne — jeden kawałek to jedno 曲.
Licznik na k, który po trójce się nie zmienia: さんきょく — jak 三回, a nie jak 三階.
Przykłady
- すきな歌を3曲えらびました。Wybrałem trzy piosenki, które lubię.
- コンサートで6曲ひきました。Na koncercie zagrali sześć utworów.
人前 にんまえ · porcje jedzenia
Porcje w restauracji i w przepisie: dwie porcje gyōzy, przepis na cztery osoby.
Zbudowany na 人, ale jedynka i dwójka nie biorą tu ひとり i ふたり: zwykłe porcje to いちにんまえ i ににんまえ. ひとりまえ przy jednej porcji też się słyszy, a to samo czytanie niesie drugie znaczenie — ktoś dorosły i dobry w swoim fachu. Czwórka zachowuje よ z 四人: よにんまえ, a dziewiątka to きゅうにんまえ, nigdy „くにんまえ”.
Przykłady
- ぎょうざを2人前ください。Poproszę dwie porcje gyōzy.
- このレシピは4人前です。Ten przepis jest na cztery osoby.
皿 さら · porcje na talerzu
To, co na talerzu, a nie sam talerz — talerze liczy się przez 枚. Sushi z taśmy, dokładka curry.
Jeden z niewielu liczników biorących dawne liczebniki rodzime: ひとさら i ふたさら, przy czym にさら też się słyszy. Od trójki biorą górę zwykłe liczebniki — さんさら, ろくさら, じゅっさら. みさら stoi w słownikach i jest przyjmowane, ale dziś się go nie słyszy. Jedyną nierozstrzygniętą komórką jest ósemka: はっさら i はちさら są w użyciu obie, a żadne źródło nie wybiera między nimi — więc pokazujemy obie i nie pytamy o żadną, tak samo jak przy 三足 i przy czterech komórkach 羽.
Przykłady
- おすしを3皿食べました。Zjadłem trzy talerzyki sushi.
- カレーを1皿おかわりしました。Dołożyłem sobie jeszcze jeden talerz curry.
割 わり · dziesiąte części, dziesięć procent
Części dziesiąte: 一割 to dziesięć procent, 三割 to trzydzieści. Tak liczy się przeceny w sklepie — 三割引き to trzydzieści procent taniej.
Nic się nie zmienia przy żadnej liczbie, a seria kończy się na dziesiątce z samego rachunku: 十割 to całość, więc jedenastej dziesiątej nie ma.
Przykłady
- このシャツは3割引きでした。Ta koszula była przeceniona o trzydzieści procent.
- 学生は全体の4割です。Studenci to czterdzieści procent całości.
丁目 ちょうめ · chōme, kwartał w adresie
Numerowany kwartał wewnątrz dzielnicy: Ginza 4-chōme. Japoński adres idzie od dużego do małego, a to jest szczebel poniżej nazwy dzielnicy.
Ten sam wzór co przy 着: ちょ ścina się po jedynce, ósemce i dziesiątce — いっちょうめ, はっちょうめ, じゅっちょうめ — ale nie po szóstce.
Przykłady
- 銀座4丁目にすんでいます。Mieszkam w Ginzie, w 4-chōme.
- バスていは8丁目にあります。Przystanek jest w 8-chōme.
Ćwiczenie: przeczytaj na głos
Powiedz każde na głos, a potem odsłoń odpowiedź.
3本
さんぼん
6本
ろっぽん
8匹
はっぴき
4人
よにん
1人
ひとり
6冊
ろくさつ
9つ
ここのつ
1枚
いちまい
Skąd ten materiał
Hasła na tej stronie pochodzą z darmowej części aplikacji Kazoekata, formy japońskie w tabelach i odpowiedziach liczy jej silnik, a objaśnienia i zdania przeszły ten sam przegląd treści co aplikacja.
App Store →Za darmo: poziomy 1 i 2 w całości, 22 liczniki. Pozostałe poziomy jednym zakupem.
- KazoekataLiczenie, kanji, ćwiczenia
Nauka japońskiego
- Partykuły japońskie: は, が, を, に, で, へ – Partykuły, które niosą zwykłe japońskie zdanie, i role, w jakich stoją – z przykładami i tłumaczeniem.
- Mylące pary w japońskim: は czy が, もう czy まだ – Pary, które wyglądają wymiennie i nie są – przy każdym zdaniu sytuacja i powód, dla którego druga forma nie pasuje.
- Odmiana czasownika japońskiego: tabela form ます, て, た, ない – Tabela odmiany 書く, 食べる, する i 来る, reguły grup godan i ichidan, każda forma z przykładem i ćwiczenia z odpowiedziami.
- Japoński potoczny – skróty z anime i rozmowy – Skróty, które słychać na co dzień, każdy obok pełnej formy, z której powstał.
- Keigo – japońska grzeczność w praktyce – Formy czczące i skromne oraz wzorce, które nakłada się na większość słów – co powiedzieć i dlaczego akurat to.
- Onomatopeje japońskie – dźwięki z mangi i anime – Słowa, które naśladują dźwięk i stan – co znaczą i co robi z nimi 濁点.
- Gramatyka japońska N5 – wszystkie punkty z poziomu – Siedem grup gramatyki N5, od szkieletu zdania po ton wypowiedzi – każdy punkt ze znaczeniem, budową i przykładami.